Nông trại trên mái nhà: Giải pháp môi trường sống trong lành

Nhiều năm trở lại đây, mô hình nông trại trên mái nhà – Rooftop farm được triển khai tại nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Đây chính là giải pháp để tạo nên một môi trường sống trong lành ở đô thị.

Trên thế giới, cũng như ở Việt Nam, những mô hình nông trại trên mái nhà (Rooftop farm) đang được triển khai mạnh mẽ giúp tiết kiệm năng lượng cho ngôi nhà, đồng thời đây chính là giải pháp để tạo nên một môi trường sống trong lành ở đô thị. 

Mô hình nhiều hữu ích cho dân thành phố

Tốc độ đô thị hóa nhanh làm gia tăng mật độ xây dựng các tòa nhà cao ốc. Vô hình chung, những khoảng không gian xanh quý giá dần bị thu hẹp giữa một đô thị kín đặc những khối bê tông. Bởi vậy, xu hướng nông trại trên mái nhà mà người dân đô thị quen gọi với tên thân thuộc vườn trên mái nhà đang được khuyến khích phát triển khi xây dựng các tòa nhà cao tầng.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, sử dụng mô hình này giúp giảm thiểu 30% lượng năng lượng tiêu thụ của tòa nhà, giúp điều tiết lượng nước, giữ nước góp phần ngăn chặn việc ngập úng trong các đô thị.

Nông trại trên mái nhà chính là thay thế các mái nhà vô cơ bằng các không gian xanh. Cụ thể là, cây xanh giúp hấp thụ carbon từ khí quyển, làm hạ thấp mức độ carbon dioxide trong không khí và loại bỏ sự gia tăng của các loại khí gây hiệu ứng nhà kính, giữ cho nhiệt độ thành phố mát hơn.

Theo công bố của các nhà nghiên cứu trên thế giới, 1 triệu cây xanh có thể cắt giảm lượng carbon dioxide do 10.000 chiếc xe tải hạng trung thải ra mỗi năm. Theo đó, mô hình nông trại xanh chính là những bể hấp thụ khí CO2 cỡ nhỏ giúp con người ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo xu hướng phát triển, cuối thế kỷ 20, kỹ thuật trồng cây trên mái nhà được công bố chính thức tại Đức. Đến nay, quốc gia này vẫn dẫn đầu thế giới trong việc phát triển mô hình này với khoảng 10% mái nhà đã được phủ xanh.

Những nông trại bát ngát trên mái nhà

Trang trại rau, gà, ong rộng 600 m2 ở Đan Mạch: Năm 2014, một nhóm thanh niên trẻ đã quyết định khởi tạo khu vườn lớn trên mái của ngôi nhà 5 tầng ở ngoại ô Copenhagen (Đan Mạch). Hơn 100 tấn đất đã được chuyển lên sân thượng. Vào dịp cuối tuần, hơn 70 tình nguyện viên tham gia làm luống, trồng cây. Cuối vụ mùa, trang trại đã thu hoạch được rất nhiều cà chua, cà rốt, rau diếp, đậu, rau cải, ớt, hoa và cả trứng, mật ong.

Trang trại 4.000 m2 nhìn khắp thành phố New York (Mỹ): Không gian rộng mênh mông của trang trại Brooklyn Grange đã cung cấp hơn 200 tấn rau cho các nhà hàng, người dân trong vùng. Không chỉ vậy, đó còn là nơi giúp mọi người, đặc biệt là các em nhỏ, hiểu hơn về thiên nhiên. Nhiều bạn trẻ cũng tham gia các lớp yoga, tổ chức đám cưới tại đây.

Vườn hoa cải nở rộ trên mái nhà ở Trung Quốc: Phần mái rộng 10.000 m2 của tòa nhà ở Trùng Khánh (Trung Quốc) được biến thành một khuôn viên đẹp. Các lối đi ngang dọc chạy qua những thửa ruộng trồng lúa nước, rau xanh. Những luống cải nở hoa là nơi thu hút nhiều người tới chụp hình.

Nhà hàng phục vụ khách hoàn toàn bằng rau trên mái: Mỗi buổi sáng, đầu bếp của nhà hàng Uncommon Ground (Chicago, Mỹ) lại trèo lên sân thượng để hái rau. Khi xuống bếp, ông sẽ quyết định thực đơn dựa trên những loại rau ngon nhất trong vườn nhà. Một số nông dân được thuê để chăm sóc khu vườn, đảm bảo luôn có rau xanh thường xuyên. Nhờ nguồn thực phẩm tươi ngon kết hợp với tài năng của đầu bếp, nhà hàng từng được xếp vào top Nhà hàng Xanh ở Mỹ.

Khu vườn 1.800 m2 cung cấp 4 tấn rau mỗi năm: Thành phố Chicago (Mỹ) tự hào có gần 400 mái nhà được biến thành vườn rau. Không ít trong số đó là những trang trại rộng hàng nghìn m2 như vườn trên mái trung tâm hội nghị McCormick Place West (1.858 m2). Những người quản lý dự tính tổng sản lượng năm có thể lên tới 4 tấn.

Vườn rau bội thu sau 2 năm canh tác ở Mỹ: Trên diện tích 1.500 m2, khu vườn ở Massachusetts (Mỹ) đem về lượng nông sản tương đương 5 tấn rau mỗi năm. Ở đây, các nhà nghiên cứu áp dụng nhiều hình thức canh tác hiện đại đảm bảo năng suất cao mà không làm hư hại phần mái nhà.

Ứng dụng mô hình nông trại trên mái nhà tại Việt Nam

Ở Việt Nam mô hình đưa cây xanh lên các tòa nhà cao tầng cũng đang nở rộ và phát triển thuận lợi do nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa,thảm thực vật phong phú phát triển theo các mùa hoặc phát triển quanh năm. Nhờ đó, có thể luân canh trồng cây phù hợp với từng mô hình thiết kế.

Không chỉ vậy, mức độ đôthị hóa ở Việt Nam dẫn đến tình trạng khói bụi, ô nhiễm tiếng ồn, ngập lụt, thiếu không gian xanh trầm trọng. Mô hình nông trại trên mái nhà chính là một trong những giải pháp phát triển đô thị xanh bền vững.

Ví dụ rõ ràng nhất là khách sạn 5 sao JW Marriott (Hà Nội) có tầng mái được phủ toàn bộ bằng thảm cỏ xanh giúp những phòng trên tầng áp mái tránh được các tia tử ngoại, lọc bụi, tiết kiệm năng lượng.

Ngoài ra, nhiều gia đình trong nội đô cũng ứng dụng làm các vườn rau xanh trên sân thượng hoặc đặt các chậu cây xanh để cải thiện không khí và tạo ra không gian sống lãng mạn, thoải mái.

Trước đó, dự án thiết kế của KTS Võ Trọng Nghĩa và Masaaki Iwamoto đã từng lọt vào danh sách bình chọn của thế giới về nhà có “vườn trên mái” đẹp nhất. Trong đó, ngôi biệt thự 2 tầng ở thành phố biển Nha Trang có tới 50% diện tích được phủ mảng xanh.

Trong tương lai, giải pháp trồng cây xanh trên mái mái nhà sẽ giúp trả lại không gian cây xanh mặt đất. Bởi vậy, cần có chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước cho các doanh nghiệp tham gia vào quá trình đầu tư xây dựng mô hình này tại các đô thị.

Theo Tuệ Lâm/moitruong24h (Nguồn: VnE)